پاسدارانى كه از ما مراقبت مىكنند 11 . « لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّه إِنَّ اللَّهَ لايُغَيِّرُ مَا بِقَومٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَ إِذا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءاً فَلا مَرَدَّ لَهُ وَ مَا لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَالٍ ؛ « 1 » براى ( انسان ) نگهبانانى گماشته شده است كه به‌فرمان خدا او را پيش رو و پشت سر ( از هلاك و نابودى ) حفظ مىكنند و خداوند وضع ملتى را عوض نمىكند تا خود آنان وضع خود را تغيير دهند . هرگاه خداوند نابودى گروهى را بخواهد بازدارنده‌اى در برابر او نيست . براى بشر جز خدا سرپرستى وجود ندارد » . انسان به‌سان موجودات ديگر ، محتاج و نيازمند آفريده شده است ؛ از روز نخست كه به صورت سلولى در رحم مادر قرار مىگيرد نيازمندى ، سراسر وجود او را احاطه كرده و تا دم واپسين با او همراه است . اگر بشر از نظر تعقل و فكر ، قوى و نيرومند است و در پرتو دانش و بينش خود ، زمين و دريا و فضا را تسخير نموده است ، از نظر شرايط زندگى و لوازم حيات در محدوديت شديدى قرار دارد ؛ مثلًا اگر چند لحظه اكسيژن هوا ، وارد شش‌هاى او نگردد ، خفه مىشود . اگر فشار هوا كم و زياد گردد ، زندگى او در خطر مىافتد ، اگر درجهء حرارت هوا از حد معينى بالا يا پايين رود ، نابود مىشود و انسان مقتدر ، از

--> ( 1 ) . مقصود از ضماير چهار گانه در آغاز آيه ، همان انسانى است كه از آيهء قبل فهميده مىشود .